સાક્ષરતાની સ્થિતિ
ખેડામાં સાક્ષરતા દર રાજ્ય અને રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતાં ઘણો ઊંચો છે:
- સમગ્ર સાક્ષરતા દર: ~82.65%
- પુરુષ સાક્ષરતા: ~91.31%
- મહિલા સાક્ષરતા: ~73.49%
- શહેરી વિરુદ્ધ ગ્રામીણ: ગ્રામીણ વિસ્તારો (~81.4%) ની સરખામણીમાં શહેરી કેન્દ્રો (જેમ કે નડિયાદ, ખેડા નગર) માં સાક્ષરતા દર ઊંચો (~86.7%) નોંધાયો છે.
શાળાકીય શિક્ષણ અને વહીવટ
- જિલ્લાના ૧૦થી વધુ તાલુકાઓમાં પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શિક્ષણનું સંચાલન નડિયાદ સ્થિત જિલ્લા પંચાયત અને વહીવટી સંકુલમાં આવેલી જિલ્લા શિક્ષણ કચેરીઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે:
- પ્રાથમિક શિક્ષણ: જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષણ અધિકારી (DPEO) દ્વારા સંચાલિત; તેઓ સરકારી પ્રાથમિક શાળાઓ (વિદ્યામંદિરો), પીએમ શ્રી (PM SHRI) શાળાઓ અને ‘રાઈટ ટુ એજ્યુકેશન’ (RTE) હેઠળની ખાનગી પ્રાથમિક શાળાઓની દેખરેખ રાખે છે.
- માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક: જિલ્લા શિક્ષણ અધિકારી (DEO) દ્વારા દેખરેખ; જેમાં ગુજરાત સ્ટેટ બોર્ડ (GSEB), CBSE અને ICSE સંલગ્ન શાળાઓનો સમાવેશ થાય છે.
- મુખ્ય કલ્યાણકારી કાર્યક્રમો: મધ્યાહ્ન ભોજન યોજના (PM POSHAN) નો અમલ, ‘મિશન સ્કૂલ્સ ઓફ એક્સેલન્સ‘ હેઠળ ડિજિટલ વર્ગખંડો અને ‘શાળા પ્રવેશોત્સવ’ જેવા વાર્ષિક પ્રવેશ અભિયાનો.
ઉચ્ચ શિક્ષણ અને યુનિવર્સિટીઓ
ખેડા જિલ્લો મધ્ય ગુજરાતમાં એન્જિનિયરિંગ, ફાર્મસી, મેડિકલ અને સામાન્ય ડિગ્રી કોલેજો માટે જાણીતો છે:
| સંસ્થા | સ્થળ | મુખ્ય વિશેષતાઓ / વિદ્યાશાખાઓ |
|
ધર્મસિંહ દેસાઈ યુનિવર્સિટી (DDU)
|
કોલેજ રોડ, નડિયાદ
|
એન્જિનિયરિંગ અને ટેકનોલોજી, ફાર્મસી, ડેન્ટલ સાયન્સ અને મેનેજમેન્ટ માટે જાણીતી સ્વાયત્ત રાજ્ય યુનિવર્સિટી.
|
|
જે. એન્ડ જે. કોલેજ ઓફ સાયન્સ
|
નડિયાદ
|
સ્નાતક અને અનુસ્નાતક અભ્યાસક્રમો પ્રદાન કરતી સુસ્થાપિત વિજ્ઞાન સંસ્થા.
|
|
સી. બી. પટેલ આર્ટ્સ કોલેજ
|
નડિયાદ
|
માનવિકી (હ્યુમેનિટીઝ) અને સામાજિક વિજ્ઞાન માટેનું મુખ્ય કેન્દ્ર.
|
|
આઈ. વી. પટેલ કોલેજ ઓફ કોમર્સ
|
નડિયાદ
|
અગ્રણી વાણિજ્ય અને બિઝનેસ એડમિનિસ્ટ્રેશન કોલેજ.
|
|
એમ. એસ. ભગત અને સી. એસ. સોનાવાલા લો કોલેજ
|
નડિયાદ
|
પ્રાદેશિક યુનિવર્સિટીઓ સાથે સંલગ્ન કાનૂની શિક્ષણ આપતી સંસ્થા.
|
|
દિનશા પટેલ કોલેજ ઓફ નર્સિંગ
|
નડિયાદ
|
B.Sc. અને M.Sc. નર્સિંગ હેલ્થકેર તાલીમ માટેની મુખ્ય સંસ્થા.
|
|
ગવર્નમેન્ટ પોલિટેકનિક
|
રાસકા વિયર, મહેમદાવાદ
|
મુખ્ય એન્જિનિયરિંગ શાખાઓમાં ટેકનિકલ ડિપ્લોમા શિક્ષણ.
|
વ્યાવસાયિક અને વ્યવસાયલક્ષી તાલીમ
- ઔદ્યોગિક તાલીમ સંસ્થાઓ (ITIs): મુખ્ય તાલુકા મથકો (જેમ કે નડિયાદ, ખેડા, કપડવંજ અને મહુધા) ખાતે સરકારી ITI કાર્યરત છે, જે ઇલેક્ટ્રિશિયન, ફિટર, ડીઝલ મિકેનિક અને વાયરમેન જેવા વ્યાવસાયિક વ્યવસાયો (ટ્રેડ્સ) માટે તાલીમ પૂરી પાડે છે.
- શિક્ષક તાલીમ: આ સમગ્ર વિસ્તારમાં આવેલી વિવિધ ‘ડિસ્ટ્રિક્ટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ એજ્યુકેશન એન્ડ ટ્રેનિંગ’ (DIET) અને શિક્ષક તાલીમ કોલેજો B.Ed. અને D.El.Ed. ના પ્રમાણપત્રો/ડિગ્રીઓ પ્રદાન કરે છે.